مسجد کبود تبریز، شاهکار معماری ایرانی


ایران مساجد با شکوه زیادی را درون خود جای داده است که هر یک از آن ها شاهکار معماری قرن خود محسوب می شوند. مساجدی که شاید در اثر زلزله و بلایای طبیعی آسیب دیده اند اما همچنان پس از گذشت سال ها از شکوه و عظمت آن ها کاسته نشده است. 
مسجد کبود که با نام های عمارت مظفریه، مسجد جهانشاه و فیروزه اسلام شناخته می شود، یکی از مساجد تاریخی با قدمت بیش از 600 سال است. مسجد کبود تبریز جزو 4 مسجد فیروزه ای رنگ و معروف جهان محسوب می شود که به ثبت میراث جهانی رسیده است. با مجله گردشگری هتل یار همراه باشید تا سفری کوتاه به درون مسجد کبود داشته باشیم.

 

آنچه در ادامه میخوانیم:

 

بنا مسجد فیروزه ای تبریز

مسجد کبود از مساجد ساخته شده در دوران آق قویونلو‌ها

 

مسجد کبود یا مسجد جهانشاه تبریز

مسجد کبود تبریز از سری مساجد تاریخی ایران به شمار می رود که معماری خاص و زیبا آن چشم هر بیننده ای را به خود جذب می کند. هنوز اطلاعات دقیقی از سال ساخت این مسجد وجود ندارد؛ اما بنابر شواهد ساخت مسجد فیروزه ای رنگ تبریز در قرن نهم هجری قمری و به دستور فرومانروایان قراقویونلو (جهانشاه بن شاه یوسف) آغاز شده است. اما در میانه راه و در سال 840 هجری شمسی ساخت مسجد کبود به دست همسر جهانشاه (خاتون جان بیگم) متوقف شد.
بر اساس اطلاعات موجود در کتیبه سردر مسجد کبود، این مسجد سرانجام در سال 845 هجری شمسی و به دستور دختر سلطان جهانشاه (صالحه خانم) احداث شده است. ناظر ساخت پروژه مسجد کبود عزالدین بن ملک قاپوچی بوده است.

 

بنا آجری مسجد کبود تبریز

مسجد کبود با قدمت 600 ساله

 

موقعیت جغرافیایی مسجد کبود

مسجد کبود در پایتخت آذربایجان شرقی یعنی شهر تبریز واقع شده است. این مسجد از سری جاذبه های گردشگری تبریز محسوب می شود که دارای قدمتی بیش از 600 سال است. برای رسیدن به مسجد کبود می توانید از خودرو شخصی، اتوبوس یا مترو استفاده کنید.

مسیر دسترسی مسجد با مترو: برای رسیدن به مسجد کبود تبریز با مترو باید در ایستگاه میدان ساعت پیاده شوید. سپس با 10 دقیقه پیاده روی به مسجد می رسید.

مسیر دسترسی مسجد با خودرو شخصی: اگر مسافر شهر تبریز هستید و می خواهید از هتل به سمت مسجد کبود حرکت کنید، باید خودتان را به خیابان امام خمینی برسانید و در نزدیکی پارک خاقان ماشین خود را پارک کنید.

مسیر دسترسی مسجد با اتوبوس: اگر می خواهید با اتوبوس به مسجد کبود بروید بهتر است در ایستگاه های خاقانی یا حاج احمد پیاده شده و با کمی پیاده روی خودتان را به مسجد برسانید.

 

 

ساعت بازدید: هر روز از ساعت 8 صبح تا 17:30 (البته ممکن است در زمان شیوع ویروس کرونا ساعت بازدید تغییر کند.)

آدرس: استان آذربایجان شرقی- تبریز- خیابان امام خمینی- روبروی کوچه صدر جنب پارک خاقانی

 

کاشی کاری های مسجد کبود تبریز

مسجد کبود از مساجد فیروزه ای رنگ جهان

 

تاریخچه مسجد کبود

ساخت مسجد فیروزه ای رنگ تبریز چیزی در حدود 30 سال به طول انجامید و در سال 845 هجری شمسی به پایان رسید. با زلزله شدیدی که در سال 1158 هجری شمسی در تبریز رخ داد، گنبدها و بخش وسیعی از مسجد کبود تخریب شد. این مسجد تا 150 سال به مسجدی خرابه تبدیل شده بود تا اینکه در سال 1318 و 1355 توسط استادکاران معروف بازسازی شد. اما همچنان پس از گذشت سال ها کار ترمیم و بازسازی این مسجد به پایان نرسیده است!        

 

عکس قدیمی مسجد کبود تبریز

عکس تاریخی مسجد کبود پس از زلزله

 

معماری مسجد کبود تبریز

تبریز، پایتخت استان آذربایجان شرقی در طول تاریخ بارها مورد حمله کشورهای همسایه قرار گرفته و آثار باستانی آن در اثر بلاهای طبیعی یا غیرطبیعی آسیب دیده است. مسجد کبود از ارزشمندترین آثار تاریخی تبریز همچون مابقی بناهای تاریخی این شهر، در طول سال های مختلف مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است. 
مسجد کبود تبریز پس از اسلام و به سبک معماری آذری و اسلامی و با آجر ساخته شده است. کاشی های معرق، کتیبه هایی با خط ثلث، تخته سنگ های مرمری، کتیبه هایی با نقوش اسلیمی و تابلوهایی با خط کوفی از جمله تزئینات به کار رفته در بنا مسجد است. تمام کتیبه های این مسجد نیز توسط خوشنویس معروف قرن نهم هجری قمری یعنی نعمت الله البواب نوشته شده است. 
بنا مسجد کبود همان طور که از نامش پیداست، با کاشی های لاجوردی و فیروزه ای پوشیده شده است. این مسجد از معدود مساجد آبی رنگ جهان است که با ترکیب کاشی های سیاه و سفید تضاد رنگی فوق العاده ای را رقم زده است.

 

معماری مسجد کبود با مسجد جهانشاه تبریز

معماری ایرانی-اسلامی مسجد کبود تبریز

 

بخش های مخلتف مسجد کبود

مسجد کبود از باشکوه ترین سازه های آجری قرن نهم هجری قمری به شمار می رود که سبک معماری اسلامی و ایرانی ساخته شده است. در ساخت این مسجد از شیوه معماری ساسانیان یعنی تقسیم وزن گنبد با ساخت پایه های متعدد استفاده شده است. این مسجد تاریخی از 7 گنبد کوچک تر ساخته شده بود که بخشی از آن ها در اثر بلاهای طبیعی از بین رفته اند.
به علت آجری بودن تمام بخش های مسجد کبود و عدم استفاده از هیچ نوع سازه ای، تا سال ها امکان بازسازی آن وجود نداشت؛ در نهایت استاد معماران با طرح ویژه خود مشکل بازسازی این بنا را بدون استفاده از هیچ سازه ای برطرف کرد.
سردابه ای با 2 مقبره در داخل این مسجد وجود دارد که گمان می رود متعلق به جهانشاه و دخترش باشد.

 

گنبدهای مسجد کبود تبریز

نمای بالایی گنبد مسجد کبود تبریز

 

سؤالات متدوال

  • قدمت مسجد کبود تبریز چقدر است؟

بر اساس کتیبه های موجود در مسجد کبود، این مسجد در قرن نهم هجری قمری ساخته شده و چیزی در حدود 600 سال قدمت دارد. 

  • مسجد کبود یا مسجد فیروزه ای کجاست؟

مسجد کبود در تبریز و یکی از مهم ترین و تاریخی ترین خیابان های شهر یعنی خیابان امام خمینی واقع شده است. برای رسیدن به این مسجد باید خودتان را به نزدیکی میدان ساعت و پارک خاقانی برسانید. 

  • دیدنی های اطراف مسجد کبود تبریز کجاست؟

از سری جاذبه های دیدنی اطراف مسجد کبود می توان به میدان ساعت، موزه آذربایجان، پارک خاقانی، خانه حیدرزاده، رستوران علیشاه و ... اشاره کرد.

 

در پایان...

مسجد کبود به عنوان یکی از با ارزش ترین آثار تاریخی شهر تبریز محسوب می شود که در طی سال های متوالی دستخوش دگرگونی های بسیاری شده است. به شما پیشنهاد می کنیم حتما از این مسجد تاریخی با کاشی کاری های فیروزه ای زیبا که نماد معماری ایرانی اسلامی می باشند بازدید کنید. با گشت و گذار در مسجد کبود تبریز، بی شک سفری در تاریخ خواهید داشت و می توانید از آن لذت ببرید.